Puszcza Białowieska

Kwi18

TSUE przyznaje rację obrońcom Puszczy

Ogłoszony został wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE  w sprawie C-441/17, dotyczącej Puszczy Białowieskiej, który potwierdza racje obrońców puszczy.

Trybunał uznał w całości skargę Komisji Europejskiej i orzekł, że wszystkie podnoszone przez Komisję zarzuty naruszenia dyrektywy siedliskowej i ptasiej są zasadne. W szczególności, Trybunał stwierdził że:

  • Przyjęcie aneksu do planu urządzenia lasu nadleśnictwa Białowieża nastąpiło z naruszeniem art. 6.3 dyrektywy siedliskowej. Przeprowadzona „ocena oddziaływania planu na środowisko” nie spełniała wymogów dyrektywy, gdyż:

– była oparta na błędnej metodzie (nie odnosiła się do konkretnych celów ochrony, nie analizowała co oznacza integralność obszaru, nie argumentowała wystarczająco dlaczego znacząco negatywne oddziaływania nie mogą wystąpić; koncentrowała się tylko na drzewostanach świerkowych zasiedlonych przez kornika, nie była wystarczająco precyzyjna w określeniu środków minimalizujących),

– nie korzystała z aktualnych informacji (ocenę oparto na danych z 2012 mimo że przesłanką do sporządzenia aneksu były zaszłe od 2012 zmiany w środowisku przyrodniczym; inwentaryzację rozpoczęto już po zatwierdzeniu aneksu, a więc nie zadbano o aktualizację danych przed przeprowadzeniem oceny),

–  nie rozwiewała racjonalnych wątpliwości (czego przesłanką jest m. in., że dopiero po przyjęciu planu zorganizowano powierzchnie referencyjne, deklarując że dopiero one umożliwią porównanie zmian ekosystemów w warunkach ochrony biernej i w warunkach gospodarki leśnej),

– postanowienia przyjętego aneksu i decyzji 51 nie obejmowały wszystkich warunków minimalizujących, które uwzględniono w ocenie.

Wyroki TSUE są ostateczne. Oprócz rozstrzygania konkretnej sprawy, budują też wiążącą i uniwersalną interpretację prawa UE dla wszystkich państw członkowskich. Niektóre tezy wyroku wydają się mieć szersze znaczenie dla leśnictwa polskiego i europejskiego. Dotyczy to w szczególności metodyki ocen oddziaływania planów urządzania lasu na obszary Natura 2000, jakości danych przyrodniczych wykorzystywanych w tych ocenach, ochrony gatunkowej gatunków z załącznika IV w lasach, ochrony ptaków w lasach w tym cięć w okresie lęgowym ptaków.

Więcej przeczytasz w Zielonych Wiadomosciach

Cze05

Świętujemy Światowy Dzień Środowiska

5 czerwca jest od 1972 roku  Światowym Dniem Środowiska. Został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ na Konferencji Sztokholmskiej obradującej pod hasłem „Mamy tylko jedną Ziemię”.  Podczas tej konferencji ochrona środowiska podniesiona została do rangi podstawowej funkcji państwa. Pojawił się termin polityka ochrony środowiska. Konferencja wskazała na konieczność powołania wyspecjalizowanej agencji przy ONZ zajmującej się zagadnieniami ochrony środowiska, dzięki czemu powstał Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych, w skrócie UNEP  (United Nations Environment Programme).

16 czerwca 1972 roku Konferencja przyjęła Deklarację Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie naturalnego środowiska człowieka, tzw. Deklarację Sztokholmską.

Deklaracja ta stwierdza m.in., że „człowiek ma podstawowe prawo do wolności, równości i odpowiednich warunków życia w środowisku takim, które pozwalałoby na przyzwoite życie w dobrobycie. Człowiek ponosi poważną odpowiedzialność za ochronę i poprawę środowiska naturalnego dla obecnych i przyszłych pokoleń.

Deklaracja porusza też kwestie koniecznego ograniczania wpływu człowieka na zasoby Ziemi, na  powietrze, wodę, glebę, florę i faunę, na szczególną odpowiedzialność za ochronę i mądre zarządzanie pozostałościami dzikiej zwierzyny i miejsc, w których ona przebywa, na konieczność odpowiedzialnego i sprawiedliwego użytkowania zasobów nieodnawialnych, zapobiegając ich wyczerpaniu.

Światowy Dzień Środowiska obchodzony jest w ponad 100 krajach dla przypomnienia przekazu Deklaracji Sztokholmskiej i koniecznego dostosowania rozwoju cywilizacji do zachowania jakości i różnorodności ekologicznej otaczającego nas świata.

Przy tej okazji warto przywołać inny niezwykle ważny dokument międzynarodowy: Konwencję z Aarhus o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska, która obowiązuje w Polsce od maja 2003 r. i zgodnie z art. 91 Konstytucji RP stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana. Preambuła Konwencji z Aarhus uznaje m.in., że

-„odpowiednia ochrona środowiska jest niezbędna dla ludzkiej pomyślności i korzystania z podstawowych praw człowieka, włączając w to prawo do życia jako takiego

-„każda osoba ma prawo do życia w środowisku odpowiednim dla jej zdrowia i pomyślności oraz obowiązek, tak osobiście, jak i we współdziałaniu z innymi, ochrony i ulepszania środowiska dla dobra obecnego i przyszłych pokoleń„, a

-„aby być zdolnym do dochodzenia tego prawa i spełniania tego obowiązku, obywatele muszą mieć dostęp do informacji, muszą być uprawnieni do uczestnictwa w podejmowaniu decyzji i muszą mieć dostęp do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska„.

Konwencja z Aarhus jest dowodem, że ani korzystanie przez obywateli z prawa do dostępu do  informacji o środowisku, ani wypowiadanie się publiczne organizacji ekologicznych i ich dążenie do uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych w sprawach mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko nie jest wyrazem złej woli, czepiania się urzędów, chęci blokowania służących ludziom inwestycji czy działania na szkodę inwestora czy władzy, a wręcz przeciwnie są wyrazem odpowiedzialności obywatelskiej i korzystaniem z podstawowych praw człowieka.

Jest to szczególnie ważne w chwili, gdy organizacje ekologiczne, naukowcy ekolodzy i przyrodnicy oraz mieszkańcy troszczący się o ekosystemy i środowisko są przedstawiani  w złym świetle zarówno przez Ministra Środowiska jak i przez poddane presji rządzących media. Oskarża się ich o niekompetencję i brak legitymacji do korzystania z ich podstawowych, ważnych dla dobra wspólnego praw, gdyż występują w obronie unikalnego dziedzictwa przyrodniczego jakie stanowi Puszcza Białowieska, sprzeciwiają się eksterminacji dzików w 42 powiatach kraju czy pokazują katastrofalne dla środowiska skutki projektu przekopania Mierzei Wiślanej czy projektów użeglownienia Wisły.

Deklaracja Sztokholmska

Konwencja z Aarhus

 

Mar25

Czas na masową mobilizację – zanim Jej nie wytną!

Jan Szyszko, Minister Środowiska (a może Niszczenia Środowiska…) zatwierdził plan bezprecedensowej wycinki drzew w Puszczy Białowieskiej, wbrew opinii oficjalnych ciał naukowych ds. ochrony przyrody, większości organizacji ekologicznych, wielu mieszkańców i mimo wyrażonych niepokojów Komisji Europejskiej i UNESCO. Wzywamy do solidarnej mobilizacji w obronie Puszczy Białowieskiej, zanim nie zostanie w dużym stopniu zniszczona.

Podobnie jak poważne organizacje ekologiczne – Greenpeace, Fundacja Greenmind, Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, Fundacja Dzika Polska i wiele mniejszych organizacji w całym kraju, podobnie jak wiele organów reprezentujących naukowców zajmujących się biologią, przyrodą i ochroną środowiska – poza Państwową Radą ds. Ochrony Przyrody, Komitetem Ochrony Przyrody PAN, Radą Naukową Białowieskiego Parku Narodowego ostatnio jednoznaczne stanowiska wydały Rady Wydziałów Biologii i Nauk o Ziemi UJ i Biologii UW – tu, podobnie wreszcie jak Partia Zieloni, Fundacja Strefa Zieleni stanowczo protestuje przeciwko niesłusznej i niebezpiecznej decyzji ministra środowiska Jana Szyszko, zatwierdzającej Aneks do Planu Urządzenia Lasu Nadleśnictwa Białowieża na lata 2012-2021, przewidujący bezprecedensową wycinkę drzew w Puszczy Białowieskiej.

Jesteśmy poruszeni uporem ministra, dążącego bezwzględnie do swoich celów, głuchego na argumenty autorytetów naukowych (np. tu), manipulującego wręcz opinią naukowców (tu), karającego nieposłusznych naukowców za inne rozumienie na czym polega ochrona przyrody (tu), manipulującego stanowiskiem Komisji Europejskiej (tu), pozbawionego wyobraźni i troski o wielkie dobro wspólne jakim jest unikalna Puszcza Białowieska.

Wzywamy wszystkie organizacje i osoby oburzone tak jak my postawą ministra Szyszki o podejmowanie wszelkich pokojowych działań aby wywrzeć presję na ignorującego nasze głosy ministra. Apelujmy do premier Beaty Szydło i do prezesa Jarosława Kaczyńskiego o wywarcie skutecznego nacisku na niebezpiecznego dla naszego największego dziedzictwa przyrodniczego ministra.

 

 

 

 

Mar10

Zemsta PIS na PROP za ochronę Puszczy Białowieskiej

Wraz z innymi organizacjami ekologicznymi, jak Greenpeace Polska i Fundacja Dzika Polska (tu), stanowczo protestujemy wobec kolejnego ataku rządzącej partii na instytucje służące poszanowaniu dobra wspólnego- tym razem chodzi o Państwową Radę Ochrony Przyrody, PROP. Posłowie PIS postanowili bowiem odebrać tej radzie niezależność, likwidując jej pięcioletnią kadencyjność i przyznając ministrowi środowiska możliwość odwoływania jej członków, których ilość może zostać zmniejszona o połowę. Te drastyczne w konsekwencjach zmiany proponowane są po tym, gdy rada ta śmiała wydać negatywną opinię wobec planów drastycznego zwiększenia wycinki drzew w Puszczy Białowieskiej,  zainicjowanych przez Lasy Państwowe i wspieranych przez ministra środowiska Jana Szyszkę.

W odwecie, PIS postanowił użyć tej samej metody co w innych dziedzinach i po prostu unieszkodliwić „niesforną” radę, niezależne dotąd ciało doradcze, podporządkowując PROP ministrowi środowiska, który będzie mógł dowolnie odwoływać i powoływać jej członków. Koncepcja ochrony przyrody broniona przez naukowców przyrodników wchodzących w skład PROP jest bowiem zasadniczo różna od tego co głosi pan minister, dla którego ochrona przyrody polega na jej „czynnej uprawie”, dla wyciągania (materialnych) korzyści przez człowieka, a nie ma służyć, jak uważają przyrodnicy i organizacje ekologiczne, utrzymaniu jak najbogatszych ekosystemów sprzyjających zachowaniu jak największej różnorodności biologicznej na Ziemi, w tym w naszym kraju. Czynna ochrona gatunków jest w wielu przypadkach wskazana, ale nie jest jedyną pożądaną formą i zawsze trzeba, opierając się na wiedzy naukowej, brać pod uwagę konsekwencje dla całego ekosystemu w krótkiej ale i długofalowej perspektywie czasowej, a nie tylko doraźne efekty dla jednego gatunku czy wymierne, materialne korzyści. Przyroda dla przyrodników ma przede wszystkim wartość sama dla siebie i dla przyszłych pokoleń, dla ministra Szyszki, jak dla większości ludzi żyjących w systemie stałej pogoni za wymiernym ekonomicznie zyskiem, ekosystemy są godne ochrony jeżeli świadczą ludziom, tym dziś żyjącym tu i teraz, wystarczająco lukratywne usługi. Kto myśli inaczej niż pan minister, będzie musiał pożegnać się z zasiadaniem w PROP, które ma wydawać takie opinie, jakie rząd sobie zażyczy.

„Po systemie prawnym, służbie cywilnej, informacji i kulturze, teraz przyroda ma stać się zakładnikiem politycznej władzy „lepiej myślących”, za co całe pokolenia będą płacić wysoką cenę” – komentuje Ewa Sufin-Jacquemart, Prezeska Zarządu Fundacji Strefa Zieleni.

Stanowczo sprzeciwiamy się takiemu podejściu i solidaryzujemy się z PROP i z przyrodą, zagrożoną samowolą rządzących.

Oświadczenie PROP w tej kwestii tu

Lut20

Stanowisko w sprawie Puszczy Białowieskiej

Fundacja Strefa Zieleni w pełni popiera stanowisko organizacji przyrodniczych: Greenpeace, Greenmind, Pracowni na rzecz Wszystkich Istot i WWF wzywające rząd do nadania Puszczy Białowieskiej specjalnego statusu ochrony:

 

Stanowisko w kwestii zwiększenia pozyskania drewna w Puszczy Białowieskiej

Puszcza Białowieska jest najcenniejszym lasem w Europie i jednym z najcenniejszych na świecie. Jej największą wartością są niewymuszone przez człowieka procesy ekologiczne oraz niezwykłe bogactwo gatunków.

Choć w swojej historii Puszcza Białowieska nie raz była na krawędzi zniszczenia za sprawą prowadzonej przez człowieka gospodarki leśne, nadal jej znaczący obszar jest lasem naturalnym o pierwotnym charakterze. Pozostałe fragmenty lasu mają wszelki potencjał, by właśnie takim lasem się stać, o ile pozostawimy je w spokoju.

Puszcza Białowieska jest jedynym polskim obiektem przyrodniczym będącym częścią światowego dziedzictwa ludzkości UNESCO i wpisanym na listę najcenniejszych obiektów przyrodniczych na świecie. Ten wyjątkowy las zasługuje na wyjątkowe przepisy ochronne, o co zabiegał między innymi zespół ekspertów do spraw Puszczy Białowieskiej Prezydenta Lecha Kaczyńskiego.

My także uważamy, że cały obszar Puszczy Białowieskiej powinien zostać objęty specjalnym statusem i nie powinna być tam prowadzona gospodarka leśna w myśl Ustawy o lasach, która dotyczy drzewostanów o charakterze gospodarczym. W życie tego wyjątkowego lasu nie powinien ingerować człowiek. Nie ma żadnych przyrodniczych powodów, aby wycinać tu jakiekolwiek drzewa. Puszcza może dostarczać drewno jedynie dla zaspokojenia najpilniejszych potrzeb lokalnej społeczności.

Stanowisko organizacji pozarządowych w kwestii pozyskania drewna w Puszczy Białowieskiej (pdf)

luty 2016 r.

Greenpeace
Greenmind
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot
WWF

Puszcza Białowieska, nasz najcenniejszy las. Fot. Janusz Korbel
Fundacja Strefa Zieleni – działamy na rzecz trwałego, zrównoważonego rozwoju Follow us Facebook Twiter RSS