rzeki

Cze02

„Bliżej Europy” i zielonej polityki w Polsce – Zielony Letni Uniwersytet 2019

Piąty Zielony Letni Uniwersytet 2019 „Bliżej do Europy” odbył się w dniach 11-14 lipca w Ośnie Lubuskim i nikogo nie zawiódł.

Po Zielonym Letnim Uniwersytecie 2018 w pobliżu wschodniej granicy UE, tym razem „bliżej Europy”  150 „zielonych” działaczy spotkało się na piątym polskim ZLU 2019. Ośno Lubuskie to małe miasteczko liczące mniej niż pięć tysięcy mieszkańców, w pobliżu aglomeracji transgranicznej Słubice – Frankfurt (O), przedzielonych Odrą.

W imieniu Zarządu Zielonej Fundacji Europejskiej GEF (gospodarza tego i kilku innych zielonych uniwersytetów w Europie) oraz Fundacji Strefa Zieleni, edycję 2019 otworzyła Ewa Sufin-Jacquemart, która przypomniała cztery poprzednie ZLU i ich osiągnięcia w rozwijaniu sieci współpracy wokół zielonych wartości, Irene Hahn-Fuhr, dyrektorka Przedstawicielstwa Fundacji im. Heinricha Boella w Warszawie zaprezentowała imponujące działania swojej organizacji od zeszłego roku, a Marek Kossakowski, współprzewodniczący Partii Zieloni, wyjaśnił, dlaczego ZLU 2019 przybył do Ośna Lubuskiego: w ostatnich wyborach regionalnych Zieloni zdobyli tam 22,11% głosów, a w wyborach europejskich – 16,80%. Rozpoznawalność lokalnych zielonych aktywistów i aktywistek, zwłaszcza ich charyzmatycznego lidera Tomasza Aniśko, naukowca i działacza transgranicznego, jest powodem tego wyjątkowego wyniku. Zasłużyli na bycie gospodarzami tak wyjątkowego wydarzenia jak zielony uniwersytet.

ZLU 2019 odbył się w szczególnym momencie, gdy Unia Europejska ma już nowy Parlament Europejski. Wiemy już, że siły pro-europejskie nadal wyraźnie dominują, nie dając pola nacjonalistycznym populistom, ale dodatkowo nastąpiła „Zielona Fala” i frakcja Zieloni/Wolny Sojusz Europejski zyskała 25 nowych członków stając się czwartą co do wielkości grupą polityczną Parlamentu Europejskiego, większą niż lewica czy konserwatyści. Opowiedziała o tym w nagraniu video Ska Keller, współprzewodniczącą grupy Zieloni/WSE w PE, która streściła w skrócie sytuację w PE w danym momencie i przekazała poparcie Zielonym w Polsce.

Otwierająca debata plenarna dotyczyła oczywiście przyszłości Green Europe, czyli Zielonej przyszłości Europy, z udziałem Siergieja Lagodinskiego, nowego niemieckiego Eurodeputowanego, Zuzany Pavelkovej, współprzewodniczącej Federacji Młodych Zielonych Europejskich, Małgorzaty Tracz, współprzewodniczącej Partii Zieloni, Miriam Kennet, prezeski Green Economics Institute i Jamie Kendricka z Green European Journal. Prowadzili Maciej SłobodzianMiłosława Stępień z Rady Krajowej Partii Zieloni.  Wniosek z tej bardzo ciekawej debaty był jasny: wszystkie zielone struktury, organizacje i powiązane ruchy, zwłaszcza w Europie Wschodniej, muszą być w centrum walki o przemiany ekologiczne, społeczne i gospodarcze w UE, aby stawić czoła ogromnym wyzwaniom związanym z wielkim kryzysem klimatycznym, utratą różnorodności biologicznej, wyczerpywaniem zasobów nieodnawialnych, rosnących nierówności i niesprawiedliwości, osłabienia demokracji. Tworzenie sieci i współpraca to kluczowe słowa, musimy współpracować, mobilizować się, aktywnie uczestniczyć w ruchu społeczeństwa obywatelskiego na rzecz zmian, proponować wiarygodną alternatywę polityczną.

Ponieważ w Polsce występuje ogromny deficyt polityki klimatycznej i ekologicznej, kolejne debaty plenarne dotyczyły kryzysu klimatycznego i transformacji energetycznej, utraty różnorodności biologicznej oraz wspólnej polityki żywnościowej jako uzupełnienia tradycyjnej unijnej Wspólnej Polityki Rolnej.

Nie ma wątpliwości, że ZLU 2019 odniósł sukces: zebrał 150 uczestników, 80 kobiet i 70 mężczyzn, w tym 50 świetnych panelistów i panelistek, moderatorów i moderatorek z Polski, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Macedonii oraz ze struktur europejskich, będących częścią zielonej rodziny – polityków, think-tanków, mediów, młodych Zielonych, ale także zaproszonych naukowców oraz aktywistów organizacji, ruchów i koalicji społeczeństwa obywatelskiego: Młodzieżowego Strajku Klimatycznego, Extinction Rebellion, Strajku dla Ziemi, Koalicji Żywa Ziemia, Koalicji Ratujmy Rzeki, koalicji Więcej niż Energia, Koalicji Klimatycznej, kampanii NiechŻyją!, Polskiej Zielonej Sieci. Uczestniczyło też 13 dzieci w wieku od 6 do 15 lat. 

Nasi paneliści i panelistki, moderatorzy i moderatorki: https://docs.google.com/document/d/1IOERENKMBKHoWwuk57wHXKfPQkIUabkMXVDM96p8Pns/edit?usp=sharing

Odbyły się cztery debaty plenarne, trzy wykłady, dwa spotkania aktywistów, pięć warsztatów, dwa okrągłe stoły, trzy szkolenia, trzy panele, dwa pokazy filmu dokumentalnego „Human Energy” Adama Dzienisa, dwa spotkania ze wspaniałym „Marcinem z lasu”, Marcinem Kostrzyńskim, fotografem przyrody – jedno dla dzieci i jedno dla dorosłych, jeden spacer ekologiczny dla dzieci i rodzin z dr Martą Jermaczek-Sitak, siedem porannych i wieczornych wypraw przyrodniczych z eko-przewodniczkami, poza Martą były to dr Magdalena BartoszewiczMagdalena Mądrawska-Okołow, zwiedzanie w grupach ogrodu symbiotycznego Tomasza i Anny Aniśków, warsztat malarstwa dla dzieci z Jarosławem Malickim i na koniec zbiorowy happening „Big Jump” w  Odrze z akcesoriami produkowanymi przez dzieci. Wiele z tych wydarzeń było transmitowanych na żywo, niektóre zostały sfilmowane. Zarejestrowano wiele krótkich wywiadów z panelistami oraz wywiad z Sergeyem Lagodinskim do następnego numeru Zielonych Wiadomości. Będziemy stopniowo udostępniać materiały ze ZLU na naszej stronie internetowej i w mediach społecznościowych oraz na stronach partnerów.

Gościliśmy też sterniczki Koalicji Żywa Ziemia, które odbyły przy okazji ZLU spotkanie robocze z Christine Chemnitz z Fundacji im. Heinricha Boella oraz z Ewą Jakubowską-Lorenz z przedstawicielstwa fundacji w Warszawie.

Jak zwykle były z nami Zielone Wiadomości i ich redaktor naczelna Beata Nowak, tym razem z numerem gazety poświęconym prawom zwierząt, byli przedstawiciele Zielonych think-tanków, fundacji i partii z innych krajów i z poziomu europejskiego, było wielu Zielonych polityków i polityczek, aktywistów i aktywistek z Polski.

Zielony Letni Uniwersytet jest organizowany i dofinansowany przez Green European Foundation GEF i Fundację im. Heinricha Boella w Warszawie, przy wsparciu Fundacji Strefa Zieleni i finansowym wsparciu Parlamentu Europejskiego dla Green European Foundation. Jest skierowany przede wszystkim do aktywistów organizacji, ruchów i struktur działających na rzecz wartości uznawanych przez te fundacje.

PROGRAM  (w programie umieszczamy zdjęcia oraz linki do nagrań z poszczególnych wydarzeń):

Zdjęcia Beaty Nowak, Weroniki Bloch, Arkadiusza Gmurczyka i Anny Aniśko.

Czwartek 11.07

17:00 – 19:00 – Ośno Lubuskie, zielone miasto pogranicza – spotkanie z Zielonymi z Ośna Lubuskiego i z Michaelem Kurzwelly, założycielem „miasta” Słubfurt i „kraju” Nowa Ameryka

   

Piątek 12.07

9:00 – 9:30 Otwarcie Zielonego Letniego Uniwersytetu 2019


Komentarz Marka Kossakowskiego: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/668680493651109/

9:30 – 11:30  Czy Zielona Fala w Parlamencie Europejskim daje nadzieję na stawienie czoła zmianom klimatu, zmniejszenie nierówności i poprawę demokracji w UE? – debata

  

Wprowadzenie Ska Keller: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/861427437553894/

Komentarz Sergeya Lagodinskyego: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/1472486012894000/

Komentarz Zuzany Pavelkovej (FYEG): https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/381305435723001/

Nagranie debaty: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/691034961318111/  (1,5 tys. oglądających na koniec listopada 2019)

[Jest to część seminarium „W kierunku Europy, demokracji, ekologii” w partnerstwie z Fundacją im. Heinricha Boella w Warszawie]

11:45 – 13:30  Ratując klimat: transformacja energetyczna konieczna ale niewystarczająca – debata z udziałem: Radosława Gawlika (EKO-UNIA/Partia Zieloni), Krystyny Boczkowskiej (eks-CEO Bosch Polska/Partia Zieloni), Macieja Wereszyńskiego (Extinction Rebellion), Weroniki Bloch (film „Human Energy”), Tomasza Wojciechowskiego (Izba Gospodarki Obiegu Zamkniętego/Partia Zieloni), prowadzili: Piotr Trzaskowski (Fundacja im. Heinricha Boella Warszawa) i Urszula Zielińska (Partia Zieloni)

Komentarz po debacie Radosława Gawlika : https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/2279772845439925/

Komentarz Tomasza Wojciechowskiego po debacie, o propozycji transformacji energetycznej Zielonych: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/624765361352582/

Radosław Gawlik mówi o tym co trzeba zrobić w odpowiedzi na kryzys klimatyczny: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/468400790680132/

Nagranie debaty: https://www.facebook.com/partiazieloni/videos/910984325933436/

14:30 – 16:15  6. Wielkie Wymieranie – czy Europa może mu zapobiec? – debata z udziałem:

prof. Piotra Skubały (Uniwersytet Śląski), Radosława Ślusarczyka (Pracownia nrz. Wszystkich Istot), prof. Grzegorza Gabrysia (Uniwersytet Zielona Góra), Artura Furdyny (Towarzystwo Przyjaciół Rzek Iny i Gowienicy / Koalicja Ratujmy Rzeki), prowadziła dr Marta Jermaczek-Sitak

„Kryzys bioróżnorodności jest równie ważny co kryzys klimatyczny” powiedział profesor Skubała i oczywiście się z nim zgadzamy. Tylko, że dziś ani jedno ani drugie nie mają w naszym Sejmie ani w Senacie reprezentacji pol

itycznej. Dlatego przyszedł czas na Zielonych.  W tej debacie poruszono wiele ważnych wątków. Polecamy ją odsłuchać w całości.

Nagranie debaty: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/458097628307737/

Polecamy również numer „Zielonych Wiadomości” o prawach zwierząt opracowany specjalnie na Zielony Letni Uniwersytet: http://zielonewiadomosci.pl/numer/031/

 

16:30 – 18:15  Od Wspólnej Polityki Rolnej do Wspólnej Polityki Żywności – panel

Video Olivier de Schutter: Video Olivie de Schutter

Video Common Food Policy: https://www.youtube.com/watch?v=Np1Vo88313I&t=1s

Nagranie debaty: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/2083514968417261/

Późniejszy wywiad w „Zielonych Wiadomościach” z Aleksandarem Giorgjievskim, gościem z Macedonii Północnej: http://zielonewiadomosci.pl/tematy/rolnictwo/macedonia-polnocna-kraj-szczesliwych-krow-i-owiec/

Późniejsze wydanie specjalnie Zielonych Wiadomości „Dobra żywność dobre rolnictwo”: http://zielonewiadomosci.pl/numer/nr-033/

[Debata w ramach projektu międzynarodowego Green European Foundation „Fair and Healthy Food”,  w partnerstwie z Koalicją Żywa Ziemia]

20:00 – 21:00 Pasywne i ekologiczne budownictwo – wykład Jarosława Malickiego

   

Nagranie wykładu: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/2034273540005837/

22:00 – film dokumentalny o spółdzielniach energetycznych „Human Energy”

Relacja po angielsku: https://humanenergy.in/green-summer-academy-in-osno-lubuskie/?fbclid=IwAR1b0ic8y1Apa4zh1jG0gKMIGYbMX9h9Dmn1G9-WZ0oL9rqeuc7PTruLGeU

Sobota 13.07 

Równolegle w czterech salach (tłumaczenie symultaniczne w Auli):

Aula s. języków s. warsztatowa s. debat
9:00 – 10:30

Odra a Bank Światowy – informacja

9:30 – 11:00

Platforma e-learningu GEF – szkolenie

9:30 – 11:00

Ekofeminizm – warsztat

9:30 – 11:00

Panel obywatelski – wykład

10:30 – 12:00

Informacja o Zielonych w UE

12:00 – 13:30

Energia jądrowa – wykład

 

11:15 – 13:00

Łowiectwo – okrągły stół

11:15 – 13:00

E-learning dla ruchów klimatycznych – warsztat

11:15 – 13:00

Mobilność w UE – świadectwo

14:00 – 15:45

Ekonomia zrównoważonego rozwoju – panel

14:00 – 15:45

Edukacja – panel

14:00 – 15:45

Kampania wyborcza – warsztat

14:00 – 15:45

Woda w mieście – wykład / warsztat

16:00 – 17:45

Zielone miasto w nacjonalistycznym regionie – okrągły stół

 

16:00 – 17:45

Platformy, koalicje– okrągły stół

16:00 – 17:45

Młodzi – aktywizm klimatyczny i zielony – warsztat

16:00 – 17:45

Polityka bezpieczeństwa – panel

1. [Bioróżnorodność] Czy łowiectwo jest konieczne i akceptowalne w czasach 6. Wielkiego Wymierania? – okrągły stół w partnerstwie z koalicją Niech Żyją! i Koalicją Żywa Ziemia, z gościnnym udziałem prof. Wernera Kratza, prowadziła Ewa Sufin-Jacquemart

2. [Woda, rzeki, mokradła]  Rzeka w mieście – wykład warsztatowy. dr inż. arch. Anny Januchty-Szostak (Wydział Architektury Politechniki Poznańskiej). Prowadzenie: Izabela Zygmunt

3. [Woda, rzeki, mokradła]  Czas zatrzymać albo radykalnie zmienić odrzańskie projekty ochrony powodziowej finansowane przez Bank Światowy – informacja – Radek Gawlik (EKO-UNIA / Partia Zieloni), Ewa Leś, Sascha Maier (BUND)

4. [kobiety]  Czy ekofeminizm zmieni świat? – warsztat prowadzony przez Magdalenę Gałkiewicz (Łódzkie Dziewuchy / Partia Zieloni) i Aleksandrę Kołeczek (Ostra Zieleń / Partia Zieloni)

[Była to część seminarium „W kierunku Europy, demokracji, ekologii” w partnerstwie z Fundacją im. Heinricha Boella w Warszawie]

5. [ekonomia] „Czego klasyczna ekonomia nie uwzględnia i jak to kompensować dla zrównoważonego rozwoju?” – Uczestnicy-czki: Jamie Kendrick (Green European Journal), prof. Bożenaa Ryszawska (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu), dr Ewa Rumińska-Zimny (SGH / Kongres Kobiet), Miriam Kennet (Green Economics Institute), dr Ewa Jastrzębska (SGH), debata prowadzona przez Justynę Szambelan.

Polecamy artykuł Jamiego Kendricka: Pakt na rzecz jakości życia – i jego krytycy :https://www.greeneuropeanjournal.eu/pakt-na-rzecz-jakosci-zycia-i-jego-krytycy/

6. [bezpieczeństwo] Jaka powinna być polityka bezpieczeństwa Polski i Europy w dzisiejszym niestabilnym świecie? – panel z udziałem: Piotra NiemczykaWeroniki Grzebalskiej (doktorantka SNS PAN), prowadził: Maciej Józefowicz (Partia Zieloni)

7. [edukacja] „Jak edukować ludzi w szybko zmieniającym się świecie pełnym wyzwań?” – panel z dyskusją z udziałem Piotra DziałakaKrystyny Boczkowskiej, prowadziła Aleksandra Kretkowska (Partia Zieloni)

8. [mobilność w UE] „Jak zmienić kraj zamieszkania i nadal aktywnie uczestniczyć w życiu publicznym?” – świadectwa  Joanny Kamińskiej (radna zielonej partii Ecolo w Brukseli / Partia Zieloni) i Anny Czechowskiej (Agit-Polska/Zieloni niemieccy, Berlin), spotkanie prowadzone przez Urszulę Zielińską (Partia Zieloni)

Nagranie: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/2361295514144855/

9. [demokracja obywatelska] „Europejski Panel Obywatelski – utopia czy konieczna ewolucja demokracji bezpośredniej” – wykład Marcina Gerwina z dyskusją

10. [energia] „Dlaczego Zieloni nie postrzegają energii jądrowej jako klimatycznej nadziei?” – warsztat prowadzony przez Marcina Harembskiego (Społeczny Monitor Atomowy) i Artura Wieczorka (Partia Zieloni)

11. [zielone narzędzia] „Poznajemy zieloną platformę e-learningu mygreenlearning.eu – szkolenie prowadzone przez Urszulę Sadłowską z Green European Foundation

12. [Zielone miasto] „Jak rozwijać zielone miasta w konserwatywno-nacjonalistycznym regionie/kraju a jak w sprzyjającym otoczeniu?” – warsztaty z niemieckimi i polskimi Zielonymi:  Josephine Assum (Stuttgart), Michael Schmelich (Dresden), Paweł Pomian (Wrocław), Arkadiusz Gmurczyk (Płock), prowadziła Aleksandra Kretkowska

Nagrania: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/2296306830405510/

https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/1159595030897549/

Josephine Assum (Stuttgart)

13. [Zielona rodzina] Pytania i odpowiedzi dotyczące Europejskiej Partii Zielonych i Zielonych w Parlamencie Europejskim- Benedetta de Marte, doradca ds. politycznych w EPZ

Nagranie: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/798207930572953/

14. [spotkanie ad-hoc] Budżet węglowy w Warszawie, Borys Lewandowski

Nagranie: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/463919517720332/

11:00 – Marcin Kostrzyński – Spotkania z przyrodą  dla dzieci

Nagranie: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/2333065306759110/

18:00 – Marcin Kostrzyński – Spotkania z przyrodą  dla dorosłych

Nagranie: https://www.facebook.com/FundacjaStrefaZieleni/videos/473488816814910/

22:00 – film dokumentalny Adama Dzienisa o spółdzielniach energetycznych „Human Energy”

Wyjeżdżając z Ośna Lubuskiego autokarem w drogę powrotną do Warszawy, zajechaliśmy nad Odrę, tam gdzie pieszo można przejść ze Słubic do Frankfurtu nad Odrą, aby wziąć udział w europejskiej akcji „Big Jump” w obronie rzek. Wykorzystując piękne kartonowe malowane rzeczne istoty i napisy przygotowane na ZLU przez dzieci, pod kierunkiem Jarosława Malickiego, symbolicznie „wskoczyliśmy” do pięknej rzeki Odry: https://www.facebook.com/partiazieloni/videos/689662984832096/

UWAGA!  Na nasze zielone uniwersytety prowadzimy stałą kampanię crowdfundingową na stronie http://pomagam.pl/ZielonyUniwersytet, a w tej chwili zbieramy środki na ZLU 2019.  Za darowiznę co najmniej 50 zł można otrzymać nagrodę w postaci pięknego artystycznego t-shirtu (z bawełny organicznej i Fair Wear) z grafik naszej uczestniczki Eli Hołoweńko z serii „Ekofeminizm” lub Oli Wasilewskiej z grafiką „Żubrzyce, papieżyce”, a za co najmniej 20zł można dostać piękną przypinkę „Jestem eko-feministką” lub „Zostawcie nam rzeki” z pracami Eli Hołoweńko lub numer „Zielonych Wiadomości” nt. żywności, wsi i polityki rolnej albo angielskie wydanie Zielonych Wiadomości poświęcone katastrofie klimatycznej.

Zrób darowiznę na : http://pomagam.pl/ZielonyUniwersytet i wyślij informację na fundacja@strefazieleni.org jaki prezent chciał-a-byś od nas otrzymać.

     

 

 

 

Kwi21

Światowy Dzień Wędrówek Ryb

Jako organizacja członkowska Koalicji Ratujmy Rzeki  21 kwietnia świętujemy Światowy Dzień Wędrówek Ryb , w tym roku pod hasłem „Ryby, rzeki i ludzie – razem!”.

Polecamy wspaniały opis „z czym to się je” i dlaczego to jest ważne na stronie biala-tarnowska.org poswięconej projektowi udrożnienia – właśnie dla ryb – rzeki Biała Tarnowska, co w języku projektowym nazywa się:

„Przywrócenie ciągłości ekologicznej i realizacja działań poprawiających funkcjonowanie korytarza swobodnej migracji rzeki Białej Tarnowskiej”

i ma na celu przywrócenie rzece stanu umożliwiającego życie i rozwój ryb wędrownych oraz innych organizmów przy równoczesnej poprawie ochrony przed powodzią.

!! Zapamiętajmy, że w parze idą dwa cele :  swobodna migracja ryb oraz poprawa ochrony przed powodzią.

Zapraszamy do lektury i do swiętowania! https://biala-tarnowska.org/2018/04/18/bywaly-strajki-z-nadmiaru-lososi/

Cze08

Ostra krytyka planów kanalizowania polskich rzek

Informacja prasowa Koalicji Ratujmy Rzeki (KRR) przedstawiona w dn. 8 czerwca 2017 r na 5 Kongresie Morskim w Szczecinie:

Rządowe plany rozwoju śródlądowych dróg wodnych ostro krytykują organizacje pozarządowe skupione w Koalicji Ratujmy Rzeki. Nie chodzi tylko o ochronę przyrody, ale także o aspekt gospodarczy i społeczny całej sprawy, w tym o ochronę przed powodzią i konkurencję dla kolei.

Koalicja Ratujmy Rzeki (KRR)* w swym stanowisku ogłoszonym podczas 5 Kongresu Morskiego w Szczecinie wykazuje, że rządowy projekt rozwoju wielkogabarytowej żeglugi rzecznej trwale obciąży budżet państwa wysokimi kosztami utrzymania, a tymczasem jak dotąd nie przedstawiono żadnych analiz potwierdzających jego efektywność. Eksperci z Koalicji bez ogródek piszą, że 300 mld PLN zysku, o którym mówił Prezydent Duda, jest przysłowiową kwotą z kapelusza, a koszty realizacji programu kanalizowania oszacowane na 90 mld wzrosną do 200 mld, oraz kilkuset milionów rocznie wydanych na utrzymanie ze środków publicznych. Przywołują przy tym przykłady takich inwestycji jak Malczyce czy Świnna Poręba, których koszt wzrósł kilkukrotnie.

Argumentują także, że tego typu plany nawet bez szczegółowych analiz ekonomicznych z założenia są błędne, ponieważ przystosowywanie rzek do transportu towarowego, które można było uznać za słuszne w XIX i XX wieku w odniesieniu do zasobnych w wodę takich rzek jak Ren, Dunaj, czy Missisipi, jest zupełnie nieracjonalne ekonomicznie w XXI wieku w odniesieniu do rzek Polski o całkowicie odmiennych warunkach.

Znaczne kontrowersje wzbudza u koalicjantów także plan przenoszenia transportu kolejowego na barki, co odbierają jako próbę stworzenia konkurencji i zagrożenie dla rodzimej kolei. Przytaczają dodatkowe argumenty przeciwko takiemu rozwiązaniu wykazując, że transport kolejowy jest szybszy, dużo bardziej dostępny z uwagi na istniejącą rozwiniętą sieć połączeń, w minimalnym stopniu uzależniony od czynników zewnętrznych, podczas gdy żegluga wymaga znacznych ingerencji w środowisko rzek, obarczona jest zagrożeniem nieciągłości z uwagi na pokrywę lodową, niedobory wody i wezbrania powodujące przerwy w transporcie. Ryzyko to będzie dodatkowo zwiększać się wraz ze zmianami klimatu i większą częstotliwością zjawisk ekstremalnych.

Obalają też mit o niskiej emisyjności żeglugi, powielany w dokumentach rządowych, przywołując najnowsze dane Europejskiej Agencji Środowiska, wg których w transporcie towarowym kolej emituje trzykrotnie mniej CO2 od żeglugi, a w transporcie pasażerskim, różnica ta jest ośmiokrotna.

Wiele przytoczonych w stanowisku Koalicji danych dotyczy ekonomii, jednak najpoważniejsze zagrożenie dla ludzi, związane z rozwojem dróg wodnych widzą oni we wzroście zagrożenia powodziowego. Bowiem odcięcie koryt od terenów zalewowych, skrócenie długości rzek poprzez prostowanie łuków oraz utrzymywanie wymaganego przez żeglugę wysokiego poziomu wód w korytach szlaków żeglownych to bezpośrednie przyczyny zwiększenia częstotliwości i zasięgu niszczących powodzi. Dowody potwierdzające tę tezę odnajdują w licznych publikacjach dotyczących np. Renu, gdzie na skutek wyprostowania koryta i utraty 85% terenów zalewowych, powodzie o prawdopodobieństwie wystąpienia 1% („raz na sto lat”) w ostatnim stuleciu wystąpiły pięciokrotnie.

Na tym jednak nie koniec kontrowersji i zagrożeń, zwłaszcza gdy KRR omawia problemy na linii hydrotechnika a ochrona środowiska: techniczne przekształcanie rzek w drogi wodne według „Założeń do planów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce na lata 2016-2020 z perspektywą do roku 2030 r.” wiąże się z negatywnym wpływem na wszystkie korytowe i dolinowe typy siedlisk przyrodniczych chronione prawem polskim i UE, dewastacją ponad 1000 km dolin rzecznych, stanowi realne zagrożenie dla 2 parków narodowych, 14 parków krajobrazowych, kilkudziesięciu Specjalnych Obszarów Ochrony Siedliski i Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 i kilkudziesięciu rezerwatów przyrody. Ponadto zwiększone ładunki zanieczyszczeń wnoszone przez skaskadyzowane i uregulowane koryta do morza pogłębią zasięg martwych stref beztlenowych i zakwitów sinicowych, wywołując zagrożenie i dla środowiska i dla atrakcyjności obszarów nadmorskich. Tego typu strat w ekosystemach wodnych nie da się zminimalizować ani zrekompensować uważają naukowcy skupieni w Koalicji, i zagrozi to realizacji celów środowiskowych określonych w Ramowej Dyrektywie Wodnej UE. Jednocześnie naturalne zespoły siedlisk rzecznych i dolinowych świadczą usługi ekosystemowe o znacznej wartości, których nieuchronna w razie kanalizacji rzek utrata jest całkowicie pomijana w rządowych analizach.

Kończąc swój dokument Koalicja przedstawia listę postulatów i apeluje, aby odstąpić od wielkoskalowych projektów regulacji rzek, noszących znamiona „gigantomanii” rodem z minionej epoki gospodarki centralnie sterowanej, podporządkowanych jednej branży – żegludze towarowej. Proponuje, by zamiast niszczyć polskie rzeki, wdrożyć zintegrowane podejście do gospodarowania wodami, koncentrując wysiłki na poprawie bezpieczeństwa powodziowego i jakości wód poprzez przyjazne środowisku metody ochrony, czyli działania harmonijnie łączących interes człowieka z zachowaniem i poprawą stanu środowiska, stanowiącego nasze narodowe dobro.

Kontakt z przedstawicielami Koalicji Ratujmy Rzeki :

Jacek Engel, Fundacja Greenmind, jacek.engel@greenmind.pl, 691 384 242

dr Przemysław Nawrocki, WWF Polska, pnawrocki@wwf.pl, 608 384 242

dr hab. Wiktor Kotowski, Centrum Ochrony Mokradeł,  w.kotowski@bagna.pl, 517 751 379

dr inż. Marta Wiśniewska, Fundacja Greenmind, marta.wisniewska@greenmind.pl, 602 888 143

Ewa Leś, Koordynator Koalicji, evvales@gmail.com, 503 414 715

Załączniki:

Stanowisko Koalicji Ratujmy Rzeki w sprawie kanalizacji rzek na potrzeby rozwoju żeglugi towarowej 

Deklaracja Koalicji Ratujmy Rzeki

*Koalicja Ratujmy Rzeki działa na rzecz systemowej ochrony walorów przyrodniczych i naturalnej retencji, szerokiej skali renaturyzacji cieków, ochrony i przywracania ciągłości ekologicznej, dostosowania planów rozwoju żeglugi do rzek oraz planów rozwoju sektorów gospodarki do rzek. W skład Koalicji wchodzą organizacje pozarządowe, osoby indywidualne i przedstawiciele nauki (lista w: Deklaracja Koalicji Ratujmy Rzeki; Fundacja Strefa Zieleni jest organizacją członkowską KRR)

 

 

 

 

 

 

 

Fundacja Strefa Zieleni – działamy na rzecz trwałego, zrównoważonego rozwoju Follow us Facebook Twiter RSS